قیمه‌نثار؛ افتخار سفره قزوین

قیمه نثار قزوین؛ نگین سفره ایرانی و افتخار آشپزخانه قزوینی

وقتی صحبت از غذاهای اصیل ایرانی می‌شود نام قیمه نثار قزوین همواره در صدر غذاهایی قرار می‌گیرد که از محبوب‌ترین‌ها است. این غذا از نظر رنگ و لعاب و طعم و عطر ترکیبی از ظرافت، اصالت و دقت آشپزی ایرانی را به نمایش می‌گذارد. این غذای ایرانی یکی از نمادهای فرهنگ مهمان‌نوازی مردم قزوین است و یکی از مهم‌ترین غذاهایی است که باید در هنگام سفر با تور قزوین به سراغش رفت. در ادامه به اینکه قیمه نثار چیست و چگونه طبخ می‌شود خواهیم پرداخت.

قیمه نثار چیست؟

قیمه نثار نوعی پلو – خورش ترکیبی ایرانی است که از لایه‌های برنج ایرانی با خورش قیمه‌مانند حاوی گوشت ریز شده یا قیمه‌ای، خلال‌ها و ادویه‌های خاص تهیه می‌شود. برخلاف قیمه‌های معمولی که در اکثر نقاط ایران به یک شکل تقریباً ثابت پخته می‌شوند قیمه نثار یک غذای کاملاً مجلسی و تشریفاتی است که در آن به ظاهر، طعم و تزیین بسیار توجه می‌شود.

ویژگی‌های اصلی قیمه نثار

استفاده از خلال‌ها (پرتقال، لیمو، خلال بادام، پسته)
حضور زرشک، زعفران و ادویه‌های معطر
برنج مجلسی
تزیین هنرمندانه و چشم‌نواز
طعم ترکیبی شیرین، ترش و شور به اندازه

این غذای خوشمزه با طعم و عطر خاص خود یکی از گزینه‌های بسیاری از گردشگران تور قزوین است که امتحان کردن آن را حتماً در برنامه خود قرار می‌دهند.

تاریخچه قیمه ‌نثار؛ یادگار شکوه سفره‌های قزوین

زمان ابداع قیمه نثار به دوره صفوی و زمانی باز می‌گردد که قزوین پایتخت ایران بود. در این دوران با توجه به حضور مهمانان خارجی، سفیران و رجال دربار، آشپزخانه قزوین نیازمند غذاهایی بود که هم ظاهر فاخر داشته باشند و هم طعمی متفاوت. قیمه نثار با توجه به این نیاز شکل گرفت و یک نسخه کامل‌تر و زیباتر شده از خورشت قیمه شد که با لایه‌های برنج، خلال‌ها و ادویه‌ها ترکیب می‌شد تا هم قدرت نمایش داشته باشد و هم مناسب پذیرایی‌های رسمی باشد.

از آن زمان تاکنون این غذا در جشن‌ها، عروسی‌ها، عید نوروز و مهمانی‌های بزرگ پخته می‌شود و بسیاری از خانواده‌های قزوینی این غذا را به عنوان یک غذای میراثی از مادران و مادربزرگ‌ها به ارث برده‌اند.

ترکیبات اصلی قیمه نثار قزوینی

یکی از دلایل شهرت این غذا، ترکیبات کامل، اصیل و گاهی گران‌قیمت آن است. مهم‌ترین مواد تشکیل‌دهنده قیمه نثار عبارت‌اند از:

گوشت

در این غذا از گوشت گوسفندی ریز خرد شده یا چرخ نشده استفاده می‌شود. در برخی از شیوه‌ها از گوشت گوساله هم می‌توان استفاده کرد. گوشت قیمه نثار باید بسیار نرم باشد تا با ادویه‌ها و سس غذا یکدست شود.

برنج ایرانی

در تهیه قیمه نثار قزوین از برنج درجه یک استفاده می‌شود تا عطر و پخت بهتری داشته باشد.

خلال‌ها

یکی از مهم‌ترین بخش‌های قیمه نثار حضور انواع خلال‌ها در آن است. از خلال بادام، پسته، یا لیمو در این غذا استفاده می‌شود.

زرشک

برای ایجاد تضاد طعمی و زیبایی تزیین از زرشک نیز در این غذا استفاده می‌کنند.

زعفران

روح قیمه نثار زعفران آن است که هم در برنج و هم در مواد رویی غذا آن را به کار می‌برند.

ادویه‌های مخصوص

از ادویه‌های خاصی همچون دارچین، هل، زنجبیل، زردچوبه، فلفل سیاه، و کمی جوز هندی در قیمه نثار استفاده می‌کنند.

طرز تهیه سنتی قیمه نثار قزوین

اگرچه نسخه‌های مختلفی برای پختن این غذا وجود دارد؛ اما شیوه سنتی تهیه آن به شکل زیر است:

آماده‌سازی گوشت

ابتدا گوشت‌های ریز شده را با پیازداغ فراوان تفت می‌دهند. سپس ادویه‌های لازم را به آن افزوده و اجازه می‌دهند با مقدار کافی آب به خوبی بپزد و غلیظ شود.

آماده کردن خلال‌ها

انواع خلالی که از آنها نام برده شد در ابتدا شسته و چند ساعت در آب گذاشته می‌شوند. خلال پرتقال یا لیمو را نیز چند بار می‌جوشانند تا تلخی آن‌ها گرفته شود. سپس به خلال‌ها کمی شکر و زعفران اضافه می‌کنند.

پختن برنج

برنج به طور معمول برای این غذا آبکش می‌شود تا دانه‌های آن کاملاً مجلسی باشند.

لایه‌بندی غذا

پس از گذاشتن ته‌دیگ، لایه‌ای از برنج و سپس مقداری از سس گوشت دوباره به برنج اضافه می‌شود. این روند را چند بار تکرار می‌کنند تا مواد به خوبی در برنج پخش شوند.

تزیین غذا

در نهایت روی برنج ترکیبی از زرشک، خلال بادام، خلال پسته، خلال پرتقال شیرین شده و زعفران می‌ریزند تا غذا جلوه‌ای چشم‌نواز و باشکوه داشته باشد.

قیمه نثار در فرهنگ مردم قزوین

برای مردم قزوین قیمه نثار چیزی فراتر از یک غذای معمولی است زیرا پخت این غذا زمان‌بر است و نیاز به دقت دارد و به همین دلیل آن را برای مهم‌ترین مهمانان خود طبخ می‌کنند. در فرهنگ قزوین قیمه نثار به شکل‌های زیر اهمیت خود را حفظ کرده است:

این غذا در عروسی‌ها به طور معمول یکی از غذاهای اصلی به شمار می‌رود.
در نوروز برای پذیرایی از مهمانان در بیشتر مواقع قیمه نثار پخته می‌شود.
بسیاری از خانواده‌های قزوینی روش پخت قیمه نثار را همچون یک راز خانوادگی حفظ می‌کنند.

قیمه‌نثار و گردشگری خوراک؛ چرا گردشگران عاشق این غذا می‌شوند؟

در سال‌های اخیر «گردشگری خوراک» نیز در میان بسیاری از مسافران جای خود را باز کرده و گردشگران در سفر خود به سراغ غذاهایی می‌روند که از دل تاریخ هر شهر برآمده‌اند. بسیاری از گردشگران در هنگام سفر به قزوین خوردن قیمه نثار را در ابتدای فهرست خود قرار می‌دهند.

از جمله دلایل جذابیت این غذا برای گردشگران موارد زیر هستند:

طعم متفاوت آن نسبت به غذاهای دیگر ایران
ظاهر زیبا و رنگی، مناسب برای عکس و شبکه‌های اجتماعی
استفاده از مواد باکیفیت مانند زعفران، زرشک و خلال‌ها
رایحه خاص ادویه‌های قزوینی
پیشینه تاریخی و فرهنگی جذاب

بهترین مکان‌ها برای خوردن قیمه نثار در قزوین

قیمه نثار از غذاهایی است که در بیشتر رستوران‌های قزوین طبخ می‌شود. اگر مسافر تور قزوین هستید و می‌خواهید نسخه اصیل این غذا را نوش جان کنید توصیه می‌شود به رستوران‌هایی مانند رستوران نمونه، رستوران آرمانی، رستوران ضیافه، رستوران شاندیز اسفندیار و رستوران اقبالی سر بزنید و طعم لذیذ این غذا را بچشید.

قیمه نثار قزوین یک تجربه کامل از طعم، رنگ، تاریخ و فرهنگ به شمار می‌رود. این غذا چیزی فراتر از یک غذای ساده است و در واقع خوردن آن تجربه یک آیین و راهی برای آشنایی با بخشی از میراث آشپزی ایران به شمار می‌رود.

اگر به قزوین سفر کردید حتماً خوردن این غذا را در برنامه خود قرار دهید. برای تجربه این غذا می‌توانید در تور قزوین شرکت داشته باشید. آژانس سفرهای پارسی سفرهای مختلفی را به قزوین برنامه‌ریزی می‌کند که می‌توانید اطلاعات آنها را از کارشناسان آژانس دریافت نمایید.