کویر شهداد؛ گرم‌ترین نقطه جهان

کویر شهداد به عنوان یکی از شگفت‌انگیزترین مناطق طبیعی ایران، جایی است که مرز بین واقعیت و خیال را از بین می‌برد. این پهنه شنی در حاشیه لوت به عنوان یکی از گرم‌ترین نقاط ثبت شده روی زمین شناخته می‌شود و با کلوت‌های عظیم، ریگزارهای طلایی، آسمان پرستاره و سکوت جادویی‌اش، هر گردشگری را به عمق زیبایی‌های طبیعت بکر می‌برد. اگر به دنبال تجربه متفاوتی هستید سفر به کویر شهداد به شما پیشنهاد می‌شود. در ادامه از این کویر بیشتر خواهیم گفت.

معرفی کویر شهداد

کویر شهداد به عنوان بخشی از کویر لوت با دمای بالای ۷۰ درجه سانتیگراد به عنوان یکی از گرم‌ترین نقاط جهان شناخته می‌شود. این کویر در غرب کویر لوت، در ۱۰۰ کیلومتری کرمان و ۴۰ کیلومتری شهر شهداد قرار گرفته و یکی از مقاصد بی‌نظیر برای گردشگران ایرانی و خارجی است. این کویر نه تنها از لحاظ گردشگری بلکه از دیدگاه زمین‌شناسی، اقلیم‌شناسی و بوم‌شناسی اهمیت دارد.

کویر شهداد به دلیل قرارگیری در یکی از خشک‌ترین مناطق جهان، بارندگی سالانه بسیار کمی دارد؛ به شکلی که دمای آن در تابستان می‌تواند به بیش از ۷۰ درجه سانتیگراد برسد.

یکی از ویژگی‌های این کویر وجود پدیده‌ای بی‌نظیر به نام کلوت در آن است که زمان شکل‌گیری آن به ۲۰ هزار سال قبل می‌رسد. این کلوت‌ها سازه‌های طبیعی عظیمی به شمار می‌روند که طی چندین هزار سال بر اثر فرسایش بادی و آبی به وجود آمده و چشم‌اندازی فرازمینی ایجاد کرده‌اند. در این منطقه هیچ موجود زنده‌ای وجود ندارد؛ هرچند پیش از کلوت‌ها می‌توان به دیدن پوشش جنگلی منحصربه‌فرد کویر نشست. در حاشیه کلوت‌های شهداد بوته‌های گز معروف به «نبکا» دیده می‌شود و در مسیل‌های داخل کلوت‌ها بوته‌های پراکنده «گون» وجود دارد.

منطقه شهداد به سه بخش محدوده سبز، نارنجی و قرمز تقسیم می‌شود. منطقه سبز در محدوده ۲ کیلومتری شهداد – نهبندان قرار گرفته و مناسب گردشگرانی است که بدون داشتن تجربه کویرنوردی حرفه‌ای می‌خواهند چشم‌اندازی کلی از کلوت‌ها ببینند. مناطق نارنجی و قرمز پس از منطقه سبز قرار گرفته‌اند و تنها با داشتن مجوز و همراهی راهنمای محلی می‌توان به آنها رفت؛ زیرا امکان گم شدن در آنها بسیار زیاد است.

کویر شهداد کجاست؟

کویر شهداد در بخش شهداد از شهرستان کرمان قرار گرفته و از جنوب غرب خود به روستای کوهستانی خوش آب و هوای سیرچ می‌رسد. این کویر در حاشیه غربی کویر لوت قرار گرفته و فاصله آن تا شهر کرمان حدود ۱۷۰ کیلومتر و تا شهر شهداد حدود ۳۰ کیلومتر است.

آدرس کویر شهداد: استان کرمان، شهرستان کرمان، بخش شهداد

جاهای دیدنی کویر شهداد

کویر شهداد دیدنی‌های بسیاری دارد و به همین دلیل به مرکز ماجراجویی بسیاری از گردشگران ایرانی و خارجی تبدیل شده است. از جمله دیدنی‌های کویر شهداد موارد زیر هستند:

کلوت شهداد

مهم‌ترین جاذبه دیدنی کویر شهداد کلوت‌های آن است که همچون آسمان‌خراش‌هایی در کنار یکدیگر سر از خاک بیرون آورده و زیبایی بی‌نظیری به این منطقه داده‌اند. این کلوت‌ها به کوه‌های شنی گفته می‌شود که به دلیل فرسایش طولانی مدت سه عامل اصلی باد، باران و رود شور به وجود آمده‌اند. باد و باران به شکل مستقیم دیوارهای کلوت را تراش داده‌اند و رود شور رطوبت را به خاک دیوارها رسانده و با شکننده کردن ساختار آنها باعث می‌شود فرسایش توسط باد با سرعت بیشتری انجام گیرد. این کلوت‌ها همچون قلعه‌ای به نظر می‌رسند که ارتفاع بلندترینشان به ۱۳۸ متر می‌رسد.

رود شور

رود شور یک رود دائمی در کویر لوت است که از میان کویر شهداد عبور می‌کند. سرچشمه این رود از کوه‌های شمال بیرجند آغاز می‌شود و سپس به کوه نمک سریا و چاله معدن نمک می‌رسد و نقش مهمی در شکل‌گیری کلوت‌ها دارد. آب این رود غلظت نمک بسیاری دارد و به شدت شور است به شکلی که در برخی از فصول سال رنگ آن کاملاً سفید و شیری‌رنگ دیده می‌شود.

دریاچه‌های کویر شهداد

در کویر شهداد یک دریاچه جوان و نوظهور بر اثر سیلاب فروردین ماه ۱۳۹۸ به وجود آمده است. وجود چنین دریاچه‌ای در دل شهر خشک و بی آب و علف کلوت باعث شده تا چشم‌اندازی بی‌نظیری در این منطقه به وجود آید و پرندگان مهاجر بسیاری جذب این منطقه شوند.

نمکزارهای جوشش تخم‌مرغی کویر شهداد

به دلیل عبور رود شور از دل کویر، غلظت نمک در خاک این منطقه به شدت بالا است. این مسئله باعث شده تا در بخشی از این کویر نمکزاری به وسعت ۱۰۰ هکتار به وجود آید که سطح آن به شکل جوشش تخم‌مرغی است و پدیده‌ای منحصربه‌فرد در دنیا به شمار می‌رود.

نبکا

نبکا یکی از جاذبه‌های دیدنی کویر شهداد به شمار می‌رود و شکل آن همچون گلدان سفالی بزرگی است که گلی در آن کاشته‌اند. این پدیده بر اثر همکاری باد، رطوبت و یک گونه گیاهی به وجود آمده است. زمانی که یک گیاه در مسیر ورزش باد قرار داشته باشد ماسه‌های همراه باد پای گیاه جمع می‌شوند و شکلی همچون گلدان را دور گیاه تشکیل می‌دهند. ارتفاع برخی از این نبکاها حتی به ۱۰ متر نیز می‌رسد.

پلی گون‌ها

از دیگر پدیده‌های طبیعی مهم در کویر شهداد پلی گون‌ها (Polygons) هستند. این ساختارهای شگفت‌انگیز بر اثر رسوب نمک در کویر و شوره‌زارها ایجاد شده‌اند و شکل شش‌ضلعی دارند.

تفریحات اصلی کویر شهداد کرمان

جدای از جاذبه‌های طبیعی کویر شهداد؛ تفریحات این منطقه نیز باعث جذابیت بیشتر این کویر شده‌اند. از امکانات تفریحی این کویر موارد زیر هستند:

سافاری در کویر شهداد

یکی از جذاب‌ترین تفریحات در دل این کویر سافاری با ماشین آفرود است. برای سافاری می‌توانید از ماشین‌های خاصی که افراد محلی و کاملاً آشنا ارائه می‌کنند استفاده کنید و توسط این افراد نقاط مختلف کویر را ببینید.

آفرود در کویر شهداد

سافاری فقط برای گردش در دل کویر و دیدن جاذبه‌های آن برنامه‌ریزی شده اما آفرود مناسب کسانی است که به سرعت و هیجان علاقه دارند و می‌خواهند لذت هیجان را تجربه کنند. برای این کار نیز ماشین‌های با راننده وجود دارند که می‌توانید از آنها استفاده کنید. این آفرودها با هماهنگی میراث‌فرهنگی فقط در مسیرهای مجاز انجام می‌شوند.

موتورسواری در کویر شهداد

در این کویر زیبا امکان موتورسواری با موتورهای چهارچرخ هم وجود دارد. از آنجایی که این موتورها چهارچرخ دارند تعادل خوبی ایجاد می‌کنند و به همین دلیل برای سواری با آنها نیاز به مهارت بالای موتورسواری نیست.

شترسواری در کویر شهداد

اگر می‌خواهید لذت کویر را به شکل کامل تجربه کنید حتماً شترسواری را از یاد نبرید. سوار بر شتر با کمک راهنما می‌توانید در حوالی کلوت‌ها، در کنار نمکزارها یا درخش‌های کویر به گشت‌وگذار بپردازید و خودتان را در وسط یک فیلم تاریخی تصور کنید.

پیاده‌روی

در کویر شهداد یکی از لذت‌بخش‌ترین تجربه‌ها پیاده‌روی در دل کویر است. پیاده‌روی کمک می‌کند تا در کنار زیبایی‌های کویر به خالی کردن ذهن خود از دغدغه‌ها و استرس‌ها کمک کنید.

رصد آسمان کویر شهداد

یکی از مهم‌ترین دلایل سفر به کویر رصد کردن ستارگان در دل شب‌های کویر است. در مناطق کویری خبری از آلودگی و ابر نیست و می‌توان هجمه ستارگان را در دل آسمان شب به راحتی دید.

بهترین زمان سفر به کویر شهداد

بهترین زمان سفر به کویر شهداد از اواسط پاییز تا اوایل بهار است. در این بازه زمانی هوا معتدل و خنک است و می‌توان روزها به کویرنوردی و تفریحات ماجراجویانه پرداخت و شب‌ها به دیدن آسمان پرستاره نشست. تابستان‌های کویر شهداد پیشنهاد نمی‌شود؛ زیرا هوا بسیار گرم و خشک است و دما می‌تواند تا ۷۰ درجه سانتیگراد بالا برود.

اقامت در کویر شهداد چگونه است؟

برای اقامت در دل کویر شهداد امکانات متعددی در نظر گرفته شده است. بسیاری از افراد کمپینگ در دل کویر را ترجیح می‌دهند که بهتر است به شکل گروهی انجام شود. اگر قصد انتخاب یک اقامتگاه مناسب را دارید اکو کمپ ستاره لوت در روستای ملک‌آباد منطقه شهداد به شما پیشنهاد می‌شود. همچنین اقامتگاه‌های بوم‌گردی در شهر شهداد و یا هتل‌ها و اقامتگاه‌های کرمان گزینه‌های مناسبی هستند.

جاهای دیدنی اطراف کویر شهداد

جدای از جاذبه‌های این کویر زیبا می‌توان به دیدن جاذبه‌های اطراف آن نیز رفت که به شرح زیر هستند:

روستای سیرچ

این روستا طبیعت سرسبزی دارد و با جاذبه‌هایی همچون سرو هزارساله، چشمه آبگرم چوشان و پیست اسکی طبیعی می‌تواند برایتان بسیار دیدنی باشد.

گندم بریان

گندم بریان به مجموعه‌ای از تپه‌ها و سنگ‌های بازالتی سیاه رنگ آتشفشانی گفته می‌شود که در حاشیه غربی کویر لوت قرار گرفته‌اند. این تپه‌ها با اشکال و فرم‌های عجیب چشم‌اندازی بسیار منحصربه‌فرد را خلق کرده‌اند.

آب‌انبار تاریخی شهداد

آب‌انبار شش بادگیر حاج‌محمد تقی شهداد یکی از جاذبه‌های این منطقه است. این آب‌انبار از آثار دوره قاجاریه به شمار می‌رود که در گذشته به عنوان یخچال سنتی از آن استفاده می‌کردند و با بهره‌گیری از آب رودخانه شهداد، آب شرب در گرمای تابستان تأمین می‌شد.

شهر باستانی آراتا

این شهر باستانی یکی از قدیمی‌ترین سکونتگاه‌های ایران است که قدمتی در حدود ۵ تا 6 هزار سال دارد. به دلیل کوتاه بودن دیوارها و خانه‌های این شهر آن را «شهر کوتوله‌ها» می‌نامند.

کویر شهداد را می‌توان نگین درخشان لوت و یکی از خاص‌ترین جاذبه‌های طبیعی ایران قلمداد کرد. این کویر جایی است که در هر گوشه خود زیبایی بی‌پایان طبیعت را به نمایش می‌گذارد. از کلوت‌های عظیم و سکوت بی‌کران تا غروب‌های سوزان و شب‌هایی با آسمان ستاره‌باران، همه چیز در این کویر تجربه‌ای متفاوت را رقم می‌زنند. اگر قصد یک تجربه خاص و منحصربه‌فرد را دارید تور کویر شهداد بهترین انتخابی است که می‌توانید برای خود داشته باشید.